1.5 Heilsa og félagslegstaða

1.5 Heilsa og félagslegstaða

  • Fjöldi örorkulífeyrisþega
  • Hamingja íbúa
  • Kosningaþátttaka íbúa
  • Lýðheilsuvísar Landlæknisembættisins
  • Um vísi

Fjöldi örorkulífeyrisþega

1.5 a. Hlutfall örorkulífeyrisþega samanborið við Ísland

Created with Highstock 6.0.2Hlutfall7.427.427.567.567.77.77.827.827.97.98.068.066.836.837.637.637.27.27.677.677.757.757.287.28Landið alltMiðsvæði20112012201320142015201605101520

Á myndinni má sjá samanburð á hlutfalli örorkulífeyrisþega á landinu öllu og miðsvæði. Hlutfallslega eru örorkulífeyrisþegar færri á miðsvæði en á landinu öllu ef árið 2012 er undanskilið. 

Frumgögn eru með þeim hætti að ekki er unnt að birta þau og úrvinnslu þeirra vegna þess um hve fámennan hóp er að ræða í einstökum sveitarfélögum á miðsvæði. 

 

Fjöldi örorkulífeyrisþega

1.5 b. Aldursdreifing

Created with Highstock 6.0.2HlutfallAldursdreifing örorkulífeyrisþega4.224.222.192.192.262.263.953.954.494.494.144.146.636.637.657.657.917.917.347.347.877.875.925.9214.4614.4615.8515.8515.8215.8213.5613.5614.0414.0413.0213.0231.3331.3330.0530.0528.2528.2528.2528.2526.426.430.1830.1835.5435.5433.8833.8836.7236.7235.5935.5936.5236.5237.8737.877.837.8310.3810.389.049.0411.311.310.6710.678.888.8815-24 ára25-34 ára35-44 ára45-54 ára55-64 ára65-69 ára2011201220132014201520160255075100

Frumgögn eru með þeim hætti að ekki er unnt að birta þau vegna þess um hve fámennan hóp er að ræða í einstökum sveitarfélögum á miðsvæði. 

Fjöldi örorkulífeyrisþega

1.5 c. Kynjahlutfall

Created with Highstock 6.0.2HlutfallKynjahlutföll örorkulífeyrisþegaKarlaKonur2011201220132014201520160255075100

Frumgögn eru með þeim hætti að ekki er unnt að birta þau vegna þess um hve fámennan hóp er að ræða í einstökum sveitarfélögum á miðsvæði. 

Hamingja íbúa

1.5 d. Meðalhamingju íbúa á miðsvæði og landinu öllu

Meðalhamingja með 95% vikmörkum

Landið allt 7,81 (+/-0,042)

Miðsvæði 7,68 (+/-0,252)

 

Hamingja 8 og yfir með 95% vikmörkum

Landið allt 66,6% (+/-0,011)

Miðsvæði 62,6% (+/-0,085)

 

 

Kosningaþátttaka íbúa

1.5 e. Kosningaþátttaka íbúa í forsetakosningum

Hér má sjá upplýsingar um kosningaþátttöku íbúa á miðsvæði í samanburði við landið allt, austursvæði og vestursvæði. Þess ber þó að geta að í þeim tölum og gögnum sem hér eru birt er Norðurþing allt talið til miðsvæðis. 

Hér má sjá kosningaþátttöku í forsetakosningum árin 2012 og 2016. 

Frumgögn og úrvinnsla

Kosningaþátttaka íbúa

1.5 f. Kynjahlutföll kjósenda í forsetakosningum

Myndin sýnir kosningaþátttöku kynjanna í forsetakosningum árin 2012 og 2016 á landinu öllu, vestursvæði, miðsvæði og austursvæði. 
Kosningaþátttaka var meiri hjá báðum kynjum í kosningunum 2012 en 2016. Þá er kosningaþátttaka karla almennt minni en kosningaþátttaka kvenna. 

Frumgögn og úrvinnsla

Kosningaþátttaka íbúa

1.5 g. Kosningaþáttaka í Alþingiskosningum

Kosningaþátttaka í Alþingiskosningum árin 2013, 2016 og 2017.

Frumgögn og úrvinnsla 

Kosningaþátttaka íbúa

1.5 h. Kynjahlutfall kjósenda í alþingiskosningum

Myndin sýnir kynjahlutfall kjósenda í Alþingiskosningum árin 2013, 2016 og 2017.

Frumgögn og úrvinnsla

 

Kosningaþátttaka íbúa

1.5 i. Kosningaþátttaka í sveitarstjórnarkosningum

Created with Highstock 6.0.2HlutfallKosningaþátttaka í sveitarstjórnarkosningum74746767757568687777747463638787Allt landiðVestursvæðiMiðsvæðiAustursvæði201020140255075100

Hér má sjá kosningaþátttöku í sveitarstjórnarkosningum árin 2010 og 2014. Á öllum svæðum nema austursvæði dró úr kosningaþátttöku.

Frumgögn og úrvinnsla

Kosningaþátttaka íbúa

1.5 j. Kynjahlutfall kjósenda í sveitarstjórnarkosningum

Myndin sýnir kynjahlutfall kjósenda í sveitarstjórnarkosningum árin 2010 og 2014. Kosningaþátttaka kynjanna er nokkuð jöfn eftir svæðum en mestur munur virðist vera á kynjunum á miðsvæði eða tvö og fjögur prósentustig. Þá er áberandi hver mikið kosningaþátttaka jókst á austursvæði í kosningunum árið 2014. Helsta skýringin er líklegast sú að 2010 var persónukjör í Langanesbyggð en 2014 voru settir fram listar fyrir sveitarstjórnarkosningarnar.

Frumgögn og úrvinnsla

Lýðheilsuvísar Landlæknisembættisins

Landlæknisembættið birtir lýðheilsuvísa eftir heilbrigðisumdæmum á Íslandi. 

Lýðheilsuvísar eru mælikvarðar sem gefa vísbendingar um heilsu og líðan þjóðarinnar. Vísarnir auðvelda sveitarfélögum og heilbrigðisþjónustu að vinna að bættri heilsu og líðan íbúa. Vísarnir sem notaðir eru til að mæla heilsu og líðan Íslendinga voru valdir með það í huga að þeir fælu í sér tækifæri til heilsueflingar og forvarna.
Hér verða birtir nokkrir þeirra þar sem tölur fyrir Norðurland eru frábrugðnar tölum fyrir landið í heild. 

  • Notkun þunglyndislyfja er yfir landsmeðaltali.
  • Notkun blóðfitulækkandi lyfja er yfir landsmeðaltali.
  • Sýklalyfjaávísanir <5 ára eru undir landsmeðaltali.
  • Tóbaksnotkun í vör meðal framhaldsskólanema er undir landsmeðaltali.
  • Reykingar fullorðinna eru undir landsmeðaltali.
  • Hamingja fullorðinna er lægst miðað við önnur heilbrigðisumdæmi og landsmeðaltal.
  • Gosdrykkjaneysla framhaldskólanema og fullorðinna er undir landsmeðaltali. 

Hér má sjá frekari upplýsingar um Lýðheilsuvísa eftir heilbrigðisumdæmum.

 

 

 

Um vísi

Hlutfall örorkulífeyrisþega er lægra á Íslandi en gerist á Norðurlöndunum. Langflestir sem fá örorkulífeyri eru á vinnualdri og er mikilvægt að fylgjast með hvort hlutfall öryrkja á svæðinu endurspeglar stöðuna á landsvísu bæði þegar á heildina er litið en einnig þegar hópurinn er skoðaður út frá kyn- og aldurskiptingu.

Athyglisvert og gagnlegt er að fylgjast með hamingju íbúa sem eru að ganga í gegnum umrótatíma og að honum loknum og bera saman við það Ísland. Gögn verða sótt í rannsóknina Heilsa og líðan Íslendinga sem Landlæknisembættið stendur fyrir.

Almennt hefur kosningaþátttaka farið minnkandi á undanförnum árum. Rétturinn til að kjósa er mikilvægur í lýðræðissamfélagi. Mikilvægt er að fylgjast með þróun kosningaþátttöku á svæðinu og hvort hún er í samræmi við það sem gerist á landsvísu.

Í vísinum verða birtar upplýsingar fjölda örorkulífeyrisþega eftir aldri og hlutfall örorkulífeyrsþega af mannfjölda á aldrinum 18-66 ára, upplýsingar um hamingju íbúa ásamt og kosningaþátttöku í sveitarstjórnar-, Alþingis- og forsetakosningum.

Að auki verða birtir heilsuvísar Landlæknisembættisins þar sem frávik frá landsmeðaltali eru birt eftir heilbrigðisumdæmum. Birtir verða heilsuvísar á Norðurlandi sem víkja frá landsmeðaltali og geta þeir verið breytilegir á milli rannsókna embættisins.

Tíðni

Árlega verða birt gögn um fjölda örorkulífeyrisþega en á 5 ára fresti um hamingju íbúa. Upplýsingar um kosningaþátttöku eru birtar að minnsta kosti á 4 ára fresti fyrir hverja tegund kosninga. Gert er ráð fyrir birtingu ekki seinna en 15. mars.

Svæði

Borin verða saman gögn af miðsvæði og Íslandi.

Ábyrgð

Verkefnisstjóri ber ábyrgð á að afla gagna og birta þau í samræmi við birtingaráætlun.

Heimildir

Gögn verða sótt til Tryggingastofnunar, Hagstofu Íslands og Landlæknisembættisins.